Jennifer Noah uczy STEM w Dalraida Elementary w Montgomery w stanie Alabama. Pewnego popołudnia jej trzecioklasiści omawiali zjawiska związane z ekstremalną pogodą. Załadowała doświadczenie VR przedstawiające tornado na zestawy ClassVR. Uczniowie założyli gogle i po prostu… ucichli. Znaleźli się wewnątrz tornada, rozglądali się wokół na unoszące się szczątki, całkowicie pochłonięci tym, co widzą. Noah powiedziała, że poziom zaangażowania był „po prostu niesamowity do oglądania”.
To właśnie jest immersyjne uczenie się. Nie jest to film odtwarzany w tle, podczas gdy połowa klasy przestaje uważać. To doświadczenie, które uczniowie naprawdę zapamiętują.
Jeśli zastanawiasz się, czy to mogłoby sprawdzić się w Twojej szkole, albo potrzebujesz konkretnych przykładów dla swojego zespołu — czytaj dalej. Wszystkie poniższe przykłady pochodzą z prawdziwych szkół, a żadna z nich nie zaczynała z ogromnym budżetem na technologie.
Jak właściwie wygląda immersyjne uczenie się w klasie?
Immersyjne uczenie się to każde podejście, w którym uczniowie doświadczają danego tematu, zamiast jedynie o nim czytać lub słuchać. Technologia ta występuje w kilku formach:
- Wirtualna rzeczywistość (VR) – Uczniowie zakładają gogle i przenoszą się całkowicie w inne miejsce. Może to być dno oceanu albo starożytny Rzym. Klasa po prostu znika.
- Rozszerzona rzeczywistość (AR) – Tutaj jest trochę inaczej. Uczniowie pozostają w klasie, ale cyfrowe modele 3D pojawiają się wokół nich w przestrzeni. Żaba na ławce. Bijące serce, które mogą obracać w dłoniach.
- Środowiska 360 stopni – Panoramiczne sceny, po których uczniowie mogą swobodnie się rozglądać. Coś jak Google Street View, ale dla lasu deszczowego albo powierzchni Marsa.
- Interaktywne modele 3D – Obiekty, które uczniowie mogą chwytać, obracać i przybliżać za pomocą kostek AR. Poziom szczegółowości, którego nie da się osiągnąć na diagramie w podręczniku.
Wszystkie te formy stawiają uczniów w samym centrum tego, czego się uczą, zamiast pozostawiać ich jedynie przy pośrednim odbiorze treści. A to robi większą różnicę, niż większość osób się spodziewa — dopóki nie zobaczy tego w praktyce.
Firma PwC przeprowadziła badanie dotyczące szkoleń umiejętności miękkich w VR w 12 lokalizacjach w USA. Uczestnicy VR ukończyli kursy cztery razy szybciej niż osoby uczące się w tradycyjnej klasie i byli cztery razy bardziej skupieni niż uczestnicy e-learningu. Oczywiście badanie dotyczyło szkoleń biznesowych, więc nie przekłada się idealnie na klasę ośmiolatków. Jednak główny wniosek pozostaje aktualny: gdy uwaga jest w pełni skupiona, nauka przebiega szybciej.
Każdy nauczyciel, który widział pierwsze zajęcia z VR, potwierdzi jedno — problemem nie jest przyciągnięcie uwagi uczniów. Problemem jest przekonanie ich, żeby zdjęli gogle.
Zabranie uczniów do wnętrza tornada: nauki ścisłe i STEM ożywają
Szkoły Publiczne Montgomery w Alabamie to jeden z najbardziej imponujących przykładów nauczania immersyjnego, z jakimi się spotkaliśmy — i to na poziomie całego okręgu szkolnego. Wszystko zaczęło się od jednej szkoły, która postanowiła spróbować.
Szkoła podstawowa Dalraida otworzyła w 2022 roku laboratoria STEM, wyposażone w zestawy ClassVR oraz inne technologie umożliwiające naukę poprzez działanie. Informacja szybko się rozeszła.
Kurator okręgu szkolnego Montgomery przyjechał osobiście zobaczyć laboratorium, spodobało mu się to, co zobaczył, i podjął decyzję o wdrożeniu ClassVR we wszystkich szkołach w okręgu.
| Szkoły posiadające ClassVR | 41 z 50 szkół w okręgu Montgomery |
| Zasięg w szkołach podstawowych | Każda szkoła podstawowa w okręgu |
| Wyposażone laboratoria STEM | Wszystkie 16 |
| Liczba uczniów z dostępem | 27 400 |
To, co zrobiło największą różnicę, nie było kwestią nowości. Noah wchodziła do klas i prowadziła pokazowe lekcje dla nauczycieli, dokładnie pokazując, gdzie treści VR pasują do tego, czego już nauczają. Nauczyciele nie musieli zmieniać swoich planów lekcji — po prostu zobaczyli, gdzie można włączyć gogle VR.
Noah wypróbowała też coś w obszarze czytelnictwa, co uznaliśmy za szczególnie sprytne. Zanim uczniowie zaczynali czytać nową książkę, pozwalała im eksplorować sceny VR związane z jej miejscem akcji. Dzięki temu, zanim otworzyli tekst, już „odwiedzili” świat przedstawiony w historii. „Dało im to potrzebną wiedzę wstępną” — powiedziała Noah — „a kiedy zaczynali zagłębiać się w swoje opowieści, mówili: «Widziałem to w goglach!» — co pomagało utrwalić to, czego się uczyli.”
Przygotowaliśmy również pełne studium przypadku szkół publicznych Montgomery, jeśli chcesz poznać całą historię rozwoju — od jednego laboratorium do 41 szkół.
Uczniowie tworzący własne wirtualne muzea w Ohio
Szkoły Winton Woods City Schools w Cincinnati podeszły do tego w inny sposób. Ich uczniowie już tworzyli wirtualne sceny w CoSpaces w ramach nauki opartej na projektach. Problemem nie był brak ambicji, lecz sprzęt. Korzystanie z VR na telefonach oznaczało niestabilne połączenia internetowe, problemy z pakietami danych i brak miejsca na urządzeniach. Potem szkoła odkryła współpracę ClassVR z CoSpaces — i wszystkie elementy zaczęły do siebie pasować.
Oto projekt, który szczególnie przykuł naszą uwagę. Uczniowie badali temat I wojny światowej, a następnie tworzyli własne wirtualne muzea w CoSpaces. Projektowali pomieszczenia, wybierali eksponaty, pisali opisy. A potem zakładali gogle i przechodzili przez muzea, które sami stworzyli. To nie jest oglądanie doświadczenia VR przygotowanego przez kogoś innego. To jego tworzenie — a następnie zanurzenie się w nim.
Jennifer Haller, konsultantka ds. technologii edukacyjnych w Winton Woods, ma również plany dotyczące edukacji specjalnej. Pomysł polega na nagrywaniu spersonalizowanych filmów 360° z nieznanych miejsc przed wizytą, aby uczniowie mogli je wcześniej poznać i poczuć się pewniej. „Chcielibyśmy wcześniej nagrywać materiały 360°, dodawać dodatkowe funkcje w CoSpaces, a następnie pozwolić naszym uczniom kształcenia specjalnego odkrywać je w ClassVR” — powiedziała Haller. Uważamy, że to zastosowanie — nagrywanie miejsca, które uczeń ma odwiedzić, aby mógł je najpierw bezpiecznie poznać — jest obecnie jednym z najbardziej niedocenianych sposobów wykorzystania VR w szkołach.
Zobacz, jak inne szkoły w całym kraju wykorzystują ClassVR
Jak Pensylwania wdrożyła VR w całym okręgu szkolnym?
Jeśli zastanawiasz się, jak rozszerzyć wykorzystanie VR poza jedną klasę, warto przyjrzeć się Donegal School District w Pensylwanii.
Megan Hull-Burg, trenerka technologii edukacyjnych w tym okręgu, postawiła na prostotę. Oferowała prowadzenie lekcji VR powiązanych z tym, czego nauczyciel akurat uczył w danym tygodniu, pokazując, jak ClassVR może ożywić konkretne zajęcia. Bez skomplikowanych prezentacji — po prostu: „tak to wygląda z Twoimi uczniami”.
„Praktyka to najlepszy sposób, aby wejść do klas” — powiedziała Hull-Burg. „Po prostu pytam nauczycieli, czego uczą, pokazuję wszystkie doświadczenia, które mogę wnieść do lekcji, a oni odpowiadają: ‘Kiedy możesz przyjść?’”
Fundacja Donegal pomogła sfinansować zestawy VR poprzez grant — to coś, co warto rozważyć przy poszukiwaniu własnych źródeł finansowania. Fundacja określiła ClassVR jako „dokładnie ten rodzaj inicjatywy, którą chcemy wspierać”, ponieważ wzbogaca program nauczania i daje uczniom możliwości, których inaczej by nie mieli.
Co dalej? Tworzenie własnych treści przez uczniów. Okręg posiada kamery 360° i chce, aby uczniowie nagrywali własne materiały, przesyłali je i oglądali w goglach VR. To naturalny kolejny krok — i taki, który coraz więcej okręgów planuje po zakończeniu początkowego etapu wdrożenia.
Jak VR buduje motywację w informatyce i edukacji specjalnej?
Branden Wells uczy informatyki w czterech szkołach podstawowych w Salem City Schools w stanie Wirginia. Każdego tygodnia pakuje zestawy ClassVR na tył swojego samochodu i zabiera je wszędzie tam, gdzie prowadzi zajęcia.
Wells bezpośrednio łączy VR ze stanowymi standardami nauczania (Standards of Learning). Kiedy uczniowie drugiej klasy uczą się o obiegu wody na lekcjach przyrody, nie ogranicza się do jednorazowego omówienia tematu. Najpierw dzieci poznają go teoretycznie, następnie programują go w Scratchu, a na końcu doświadczają go poprzez ClassVR. Ta sama koncepcja jest omawiana na trzy różne sposoby, a każdy kolejny etap pogłębia zrozumienie poprzedniego.
Zanim objął tę rolę, Wells pracował w edukacji specjalnej. VR zmieniła sposób, w jaki mógł docierać do uczniów, którzy wcześniej wycofali się z tradycyjnych lekcji. Jak sam powiedział, VR przekształca naukę „z kolejnego podręcznika, który ich nie interesuje, w ekscytujące doświadczenie edukacyjne”. Co więcej, uczniowie ci zaczęli pomagać innym. Pokazywali kolegom, jak korzystać z zestawów VR, prowadzili ich przez doświadczenia i odpowiadali na pytania. Jak podkreślił Wells: „To wyrównało szanse uczniów na retencję wiedzy.”
Chce pójść o krok dalej. Planuje zorganizować wieczór otwarty, podczas którego uczniowie będą oprowadzać własne rodziny po doświadczeniach VR. Cel? Pokazać rodzicom, że VR w szkołach jest narzędziem edukacyjnym, a nie platformą do gier, z którą mogą ją kojarzyć.
Jeśli pracujesz z uczniami objętymi edukacją specjalną, dostępne są dedykowane materiały pokazujące, jak VR wspiera nauczanie specjalne – w tym strategie pracy w klasie oraz studia przypadków.
Przykłady immersyjnego nauczania w całym programie nauczania
To pytanie słyszymy bardzo często: „W jakich przedmiotach VR faktycznie się sprawdza?” Szczerze? We wszystkich. Oto, co dzieje się obecnie w szkołach.
| Obszar przedmiotu | Jak to wygląda w praktyce | Dlaczego to działa |
| Nauki ścisłe i STEM | Uczniowie trzeciej klasy stoją „wewnątrz” tornada. Uczniowie szkoły średniej obracają w dłoniach trójwymiarową komórkę zwierzęcą. Uczniowie wirtualnie przechodzą przez bijące serce. | Pojęcia, które wcześniej istniały tylko na diagramach, stają się czymś, co uczniowie mogą realnie badać i doświadczać. |
| Historia i wiedza o społeczeństwie | Klasa z Ohio stworzyła wirtualne muzeum I wojny światowej. Szkoły w całym kraju odbywają wirtualne wycieczki do miejsc takich jak Koloseum czy Mur Berliński. | Czytanie o wydarzeniu historycznym to jedno. Poczucie, jakby było się jego częścią, to coś zupełnie innego. |
| Język polski / angielski (literatura) | Nauczyciele w Montgomery wprowadzają uczniów w sceny VR przed czytaniem. Następnie uczniowie piszą o tym, co widzieli, słyszeli i zauważyli. | Wiedza kontekstowa rozwija słownictwo. Uczniowie, którzy „tam byli”, piszą bardziej szczegółowo i z większą pewnością siebie. |
| Geografia | Widoki 360° lasów deszczowych, raf koralowych, panoram miast i Układu Słonecznego. W jednej chwili Times Square, a za moment Sahara. | Bez zgód rodziców, wynajmu autokaru i przygotowywania prowiantu. A uczniowie lepiej zapamiętują to, co eksplorowali. |
| Języki obce | Uczniowie odkrywają hiszpańskie zabytki i miejsca kultury w VR, a następnie opisują swoje doświadczenia w języku obcym. | To znacznie lepsze niż fiszki. Nauka w kontekście, bogata w bodźce zmysłowe, daje uczniom coś realnego, o czym mogą mówić. |
| Informatyka | Uczniowie Wellsa w Wirginii programują obieg wody w Scratchu, a następnie „wchodzą” do niego dzięki ClassVR. | Programowanie przestaje być abstrakcyjne, gdy można dosłownie przejść przez to, co się stworzyło. |
| Kształcenie zawodowe i techniczne | Wirtualne przeglądy projektów inżynieryjnych, scenariusze medyczne oraz symulacje zawodowe – wszystko w bezpiecznym środowisku VR. | Uczniowie zdobywają praktyczne doświadczenie w różnych ścieżkach kariery jeszcze przed opuszczeniem szkoły. |
Chcesz zobaczyć, co jest dostępne dla Twojego przedmiotu? Przeglądnij pełną bibliotekę treści ClassVR.
Co odróżnia świetną lekcję VR od takiej, o której szybko się zapomina?
Istnieje powszechne przekonanie, że zakup dowolnych gogli VR jest równoznaczny z wdrożeniem technologii VR w szkole. Szkoły opisane w tym artykule zdecydowanie by się z tym nie zgodziły. Rodzaj wykorzystanej technologii VR ma znaczenie – ClassVR pomógł im łatwo zintegrować VR z lekcjami w sposób, którego nie oferował żaden inny dostawca. Jak to osiągnięto?
Najpierw powiązanie VR ze standardami nauczania. Montgomery nie wprowadziło gogli VR z nadzieją, że nauczyciele sami znajdą dla nich zastosowanie. Najpierw dopasowano treści VR do wymagań programowych, dzięki czemu nauczyciele od razu widzieli, gdzie mogą je wykorzystać w już prowadzonych lekcjach. To właśnie dlatego rozwiązanie się przyjęło.
Pokazy zamiast samego tłumaczenia Zarówno Donegal, jak i Salem City Schools wysyłały do klas specjalistów ds. technologii edukacyjnych, którzy prowadzili rzeczywiste lekcje z uczniami. Nauczyciele mogli zobaczyć reakcje swoich klas na własne oczy. To miało znacznie większy efekt niż jakiekolwiek szkolenie czy prezentacja.
Pokazanie, jak używać VR w każdej lekcji Wystarczy 15 minut wykorzystania VR w trakcie zajęć. To wystarczająco dużo, aby wprowadzić kluczowe pojęcie, zainicjować dyskusję lub przygotować uczniów do zadania pisemnego. Gogle VR wspierają lekcję – nie zastępują jej.
Pełna kontrola nauczyciela jako kluczowy element Każdy nauczyciel w tych studiach przypadku mógł zobaczyć, na co patrzy każdy uczeń, zatrzymać doświadczenie i wspólnie przeprowadzić klasę przez materiał. Taki poziom kontroli odróżnia narzędzia VR tworzone z myślą o szkołach od tych przeznaczonych do użytku domowego. Popularne zestawy konsumenckie, takie jak Meta Quest, nie oferują takich funkcji – a bez nich zarządzanie klasą 30 uczniów korzystających jednocześnie z VR szybko staje się trudne.
Co szkoły zrobiły, aby skutecznie rozpocząć wdrażanie VR
Szkoły opisane w tym materiale podeszły do wdrożenia VR na różne sposoby, ale kilka wspólnych kroków powtarzało się wielokrotnie.